Skip to content

21 Μαθήματα — Κεφάλαιο Ι : Φιλοσοφία

Το παρακάτω κείμενο βασίζεται στο βιβλίο “21 Lessons” του Gigi. Για να βρείτε την αρχική πηγή του κειμένου επισκευθείτε την ιστοσελίδα: 21lessons.com


Πρόλογος

“ Η μικρή Αλίκη έπεσε μέσα στην τρύπα, χτύπησε το κεφάλι της και τραυμάτισε την ψυχή της”

Η πτώση στο λαγούμι του Bitcoin είναι μια περίεργη εμπειρία. Όπως πολλοί άλλοι, αισθάνομαι ότι έχω μάθει περισσότερα τα τελευταία δύο χρόνια μελετώντας το Bitcoin απ’ ό,τι έχω μάθει κατά τη διάρκεια των δύο δεκαετιών της επίσημης εκπαίδευσής μου.

Τα ακόλουθα μαθήματα είναι το απόσταγμα όσων έχω μάθει. Πρώτα δημοσιευμένο ως σειρά άρθρων με τίτλο “Τι έμαθα από το Bitcoin”, αυτό που ακολουθεί μπορεί να θεωρηθεί ως δεύτερη έκδοση της αρχικής σειράς.

Όπως και το Bitcoin, αυτά τα μαθήματα δεν είναι ένα στατικό πράγμα. Σκοπεύω να τα επεξεργάζομαι ανά διαστήµατα, δημοσιεύοντας μελλοντικά ανανεωμένες εκδόσεις και πρόσθετο υλικό.

Σε αντίθεση με το Bitcoin, οι μελλοντικές εκδόσεις αυτού του έργου δεν χρειάζεται να είναι αναδρομικά συμβατές. Ορισμένα μαθήματα μπορεί να επεκταθούν, άλλα μπορεί να επαναγραφούν ή να αντικατασταθούν. Ελπίζω ότι μια από τις μελλοντικές εκδόσεις θα είναι κάτι που θα μπορείτε να κρατήσετε στα χέρια σας,¹ αλλά δεν θέλω να υποσχεθώ ακόμα πολλά. ¹Τελικά το τύπωσε.

Το Bitcoin είναι ένας ανεξάντλητος δάσκαλος, γι’ αυτό δεν ισχυρίζομαι ότι τα μαθήματα αυτά είναι ολοκληρωμένα ή πως περιλαμβάνουν τα πάντα. Είναι μια αντανάκλαση του προσωπικού μου ταξιδιού μέσα στο λαγούμι. Υπάρχουν πολλά ακόμα μαθήματα που πρέπει να μάθει κανείς και κάθε άτομο θα μάθει κάτι διαφορετικό μετά από την είσοδο στον κόσμο του Bitcoin.

Ελπίζω να σας φανούν χρήσιμα αυτά τα μαθήματα και ότι η διαδικασία εκμάθησης αυτών μέσα από ανάγνωση δεν θα είναι τόσο κουραστική και επίπονη όσο η μάθηση από πρώτο χέρι.

-Gigi


Εισαγωγή

“Μα δεν θέλω να βρεθώ ανάμεσα σε τρελούς ανθρώπους”, παρατήρησε η Αλίκη.
“Ω, δεν μπορείς να κάνεις κάτι γι’ αυτό”, είπε ο Γάτος: “είμαστε όλοι τρελοί εδώ. Εγώ είμαι τρελός. Εσύ είσαι τρελή”.
“Πώς ξέρεις ότι είμαι τρελή;” είπε η Αλίκη.
“Πρέπει να είσαι,” είπε ο Γάτος, “αλλιώς δεν θα είχες έρθει εδώ.”

Τον Οκτώβριο του 2018, ο Arjun Balaji ρώτησε την ακίνδυνη ερώτηση: Τι μάθατε από το Bitcoin; Αφότου προσπάθησα να απαντήσω σε αυτή την ερώτηση με ένα σύντομο tweet, αποτυγχάνοντας παταγοδώς, συνειδητοποίησα ότι τα πράγματα που έχω μάθει είναι πάρα πολλά για να απαντήσω γρήγορα, εώς και καθόλου.

Τα πράγματα που έχω μάθει είναι, προφανώς, για το Bitcoin — ή τουλάχιστον σχετίζονται με αυτό. Παρ’ όλα αυτά, ενώ εξηγούνται μερικές από τις εσωτερικές λειτουργίες του Bitcoin, τα ακόλουθα μαθήματα δεν αποτελούν εξήγηση για το πώς λειτουργεί το Bitcoin ή για το τί είναι, θα μπορούσαν όμως να βοηθήσουν στην εξερεύνηση μερικών πραγμάτων με τα οποία συνδέεται: τις φιλοσοφικές ερωτήσεις, οικονομικές πραγματικότητες, και τεχνολογικές καινοτομίες.

Τα 21 μαθήματα είναι δομημένα σε δέσμες των επτά, από τις οποίες προκύπτουν τρία κεφάλαια. Κάθε κεφάλαιο μελετά το Bitcoin μέσα από έναν διαφορετικό φακό και εξάγει τα μαθήματα που μπορεί να πάρει κανείς, εξετάζοντας το περίεργο αυτό δίκτυο μέσα από μία άλλη οπτική γωνία.

Το Κεφάλαιο 1 διερευνά τις φιλοσοφικές διδασκαλίες του Bitcoin. Η αλληλεπίδραση της αμεταβλητότητας και της αλλαγής, η έννοια της πραγματικής σπανιότητας, η άψογη σύλληψη του Bitcoin, το πρόβλημα της ταυτότητας, η αντίφαση της αναπαραγωγής και της τοπικότητας, η δύναμη του ελεύθερου λόγου και τα όρια της γνώσης.

Το Κεφάλαιο 2 διερευνά τις οικονομικές διδασκαλίες του Bitcoin. Μαθήματα σχετικά με την οικονομική άγνοια, τον πληθωρισμό, την αξία, το χρήμα και την ιστορία του χρήματος, το τραπεζικό σύστημα κλασματικών αποθεμάτων και τον τρόπο με τον οποίο το Bitcoin επανεισάγει τα “υγιή” χρήματα μέσω ενός πονηρού, έμμεσου τρόπου.

Το Κεφάλαιο 3 διερευνά μερικά από τα μαθήματα που διδάχτηκαν, μέσω της εξέτασης της τεχνολογίας του Bitcoin. Γιατί υπάρχει δύναμη στους αριθμούς, σκέψεις σχετικά με την εμπιστοσύνη, γιατί απαιτεί έργο ο προσδιορισμός της ώρας, γιατί το να κινείσαι αργά και να μην χαλάς πράγματα είναι ένα χαρακτηριστικό και όχι ελλάτωμα, τι μπορεί να μας διδάξει το Bitcoin σχετικά με την ιδιωτικότητα, γιατί οι cypherpunks γράφουν κώδικα (και όχι νόμους) , και ποιες μεταφορές μπορεί να σας φανούν χρήσιμες για να εξερευνήσετε το μέλλον του Bitcoin.

Κάθε μάθημα περιέχει αρκετά αποσπάσματα και συνδέσμους καθ’ όλη τη διάρκεια του κειμένου. Εάν έχω εξερευνήσει περαιτέρω μια ιδέα, μπορείτε να βρείτε συνδέσμους με τα σχετικά μου έργα στην ενότητα “ Through the Looking-Glass”. Εάν θέλετε να εμβαθύνετε περισσότερο, συνδέσμοι με το πιο σχετικό υλικό παρατίθενται στην ενότητα “Down the Rabbit Hole”. Και τα δύο μπορούν να βρεθούν στο τέλος του κάθε μαθήματος.

Παρ’ όλο που κάποια προηγούμενη γνώση σχετικά με το Bitcoin να είναι ωφέλιμη, ελπίζω ότι αυτά τα μαθήματα θα μπορούν να αφομοιωθούν από κάθε περίεργο αναγνώστη. Ενώ μερικά συνδέονται μεταξύ τους, το κάθε μάθημα θα πρέπει να είναι σε θέση να σταθεί από μόνο του και να διαβαστεί ανεξάρτητα. Έβαλα τα δυνατά μου για να αποφύγω την τεχνική φρασεολογία, παρ’ όλο που μερικό λεξιλόγιο αποκληστικά και μόνο κάποιων συγκεκριμένων τομέων, είναι αναπόφευκτο.

Ελπίζω πως τα γραπτά μου να λειτουργήσουν ως έμπνευση για άλλους με σκοπό να δουν κάτω από την επιφάνεια και να εξετάσουν μερικά από τα βαθύτερα ερωτήματα που εγείρει το Bitcoin. Η δική μου έμπνευση προέρχεται από ένα πλήθος συγγραφέων και δημιουργών περιεχομένου, σε όλους τους οποίους είμαι αιώνια ευγνώμων.

Τέλος, στόχος όσων γράφω δεν είναι να σας πείσουν για κάτι. Στόχος μου είναι να σας κάνω να σκεφτείτε και να σας δείξω ότι κρύβονται πολλά περισσότερα πράγματα πίσω από το Bitcoin από ό,τι μπορεί να φαντάζεστε αρχικά. Δεν μπορώ καν να σας πω τι είναι το Bitcoin ή τι θα σας διδάξει. Είναι κάτι που θα πρέπει να ανακαλύψετε οι ίδιοι.

“Μετά από αυτό, δεν υπάρχει επιστροφή. Παίρνεις το μπλε χάπι — η ιστορία τελειώνει, ξυπνάς στο κρεβάτι σου και πιστεύεις ό,τι θέλεις να πιστεύεις. Παίρνεις το κόκκινο χάπι — μένεις στη χώρα των θαυμάτων και σου δείχνω πόσο βαθιά φτάνει το λαγούμι.“

-Μορφέας

Κεφάλαιο 1: Φιλοσοφία

Το ποντίκι την κοίταξε κάπως διεξοδικά και της φάνηκε σαν να της έκλεινε το ένα από τα μικρά του μάτια, αλλά δεν είπε τίποτα.

Κοιτάζοντας το Bitcoin επιφανειακά, θα μπορούσε κανείς να συμπεράνει ότι είναι αργό, σπάταλο, άσκοπα περιττό και υπερβολικά παρανοϊκό. Κοιτάζοντας το Bitcoin διεξοδικά, μπορεί κανείς να ανακαλύψει ότι τα πράγματα δεν είναι όπως φαίνονται με την πρώτη ματιά.

Το Bitcoin έχει έναν τρόπο να παίρνει τις υποθέσεις που κάνεις και να τις αντιστρέφει πλήρως. Μετά από λίγο, καθώς ήσουν έτοιμος να βολευτείς και πάλι, έρχεται το Bitcoin και σαν ταύρος σπάει τον τοίχο ενός καταστήματος με πορσελάλινα είδη και διαλύει τις υποθέσεις που είχες κάνει, για ακόμη μια φορά.

Τυφλοί μοναχοί εξετάζουν έναν ταύρο ονόματι Bitcoin

Το Bitcoin είναι παιδί πολλών επιστημονικών κλάδων. Όπως οι τυφλοί μοναχοί που εξετάζουν έναν ελέφαντα, έτσι όποιος προσεγγίζει αυτή τη νέα τεχνολογία το κάνει και από διαφορετική οπτική γωνία. Και όλοι θα καταλήξουν σε διαφορετικά συμπεράσματα σχετικά με τη φύση του θηρίου αυτού.

Τα ακόλουθα μαθήματα αφορούν μερικές από τις υποθέσεις μου τις οποίες το Bitcoin κατέστρεψε και τα συμπεράσματα στα οποία έφτασα. Κατά τα πρώτα τέσσερα μαθήματα εξετάζονται τα φιλοσοφικά ζητήματα της αμεταβλητότητας, της σπανιότητας, της τοπικότητας και της ταυτότητας.

  • Μάθημα 1: Αμεταβλητότητα και αλλαγή
  • Μάθημα 2: Η σπανιότητα της σπανιότητας
  • Μάθημα 3: Αναπαραγωγή και τοπικότητα
  • Μάθημα 4: Το πρόβλημα της ταυτότητας
  • Μάθημα 5: Μία άψογη σύλληψη
  • Μάθημα 6: Η δύναμη του ελεύθερου λόγου
  • Μάθημα 7: Τα όρια της γνώσης

Το μάθημα 5 διερευνά το πώς η ιστορία γέννησης του Bitcoin δεν είναι μόνο συναρπαστική αλλά απολύτως απαραίτητη για ένα σύστημα χωρίς ηγέτες. Τα δύο τελευταία μαθήματα αυτού του κεφαλαίου διερευνούν τη δύναμη της ελευθερίας του λόγου και τα όρια της ατομικής μας γνώσης, πράγμα που φαίνεται στο εκπληκτικό βάθος του λαγουμιού του Bitcoin.

Ελπίζω ότι θα βρείτε τον κόσμο του Bitcoin εξίσου εκπαιδευτικό, συναρπαστικό, αλλά και διασκεδαστικό, όπως τον βρήκα ο ίδιος και εξακολουθώ να βρίσκω. Σας προσκαλώ να ακολουθήσετε το λευκό κουνέλι και να εξερευνήσετε τα βάθη αυτού του λαγουμιού. Τώρα, κρατήστε μόνο καλά το ρολόι τσέπης σας, πέστε μέσα και απολαύστε την πτώση.


Μάθημα 1: Αμεταβλητότητα και αλλαγή

Αναρωτιέμαι αν άλλαξα μέσα στη νύχτα. Ασε με να σκεφτώ. Ήμουν το ίδιο όταν σηκώθηκα σήμερα το πρωί; Σχεδόν πιστεύω ότι μπορώ να θυμηθώ να αισθάνομαι λίγο διαφορετικά. Αλλά αν δεν είμαι το ίδιο, η επόμενη ερώτηση είναι «Ποιά στο καλό είμαι εγώ;» Αa, αυτό είναι το σπουδαίο ερώτημα!

Το Bitcoin είναι εκ φύσεως δύσκολο να περιγραφεί. Πρόκειται για ένα νέο πράγμα και κάθε προσπάθεια να συγκριθεί με προηγούμενες ιδέες — είτε ονομάζοντάς το ως τον ψηφιακό χρυσό, είτε ως το διαδίκτυο των χρημάτων — είναι αναπόφευκτα καταδικασμένη να αποτύχει στην δημιουργία μίας πλήρης εικόνας. Όποια και αν είναι η αγαπημένη σας αναλογία, δύο πτυχές του Bitcoin είναι απολύτως απαραίτητες: αποκέντρωση και αμεταβλητότητα.

Ένας τρόπος να καταλάβουμε το Bitcoin είναι να το φανταστούμε ως ένα αυτοματοποιημένο κοινωνικό συμβόλαιο. Το λογισμικό είναι μόνο ένα κομμάτι του παζλ. Η ελπίδα πως το Bitcoin μπορεί να αλλαχθεί μέσω της αλλαγής του λογισμικού, αποτελεί μάταιη πράξη. Κάποιος θα πρέπει να πείσει το υπόλοιπο δίκτυο να υιοθετήσει τις αλλαγές, κάτι που είναι περισσότερο θέμα ψυχολογίας παρά μηχανικής λογισμικού.

Το παρακάτω μπορεί να ακούγεται παράλογο, όπως πολλά άλλα πράγματα σε αυτόν το χώρο, πιστεύω όμως ότι αληθεύει: Δεν πρόκειται να αλλάξεις το Bitcoin, το Bitcoin όμως θα αλλάξει εσένα.

“Το Bitcoin θα μας αλλάξει περισσότερο από όσο θα το αλλάξουμε εμείς.”

Marty Bent

Χρειάστηκε πολύς χρόνος για να συνειδητοποιήσω τη βαθύτητά του. Δεδομένου ότι το Bitcoin είναι απλώς λογισμικό και εξ ολοκλήρου ανοικτού κώδικα, μπορείτε απλά να αλλάξετε τα πράγματα κατά βούληση, σωστά; Λάθος. Πολύ λάθος. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι ο δημιουργός του Bitcoin το γνώριζε πολύ καλά αυτό.

“Η φύση του Bitcoin είναι τέτοια ώστε από τη στιγμή που κυκλοφόρησε η έκδοση 0.1, ο σχεδιασμός του πυρήνα ήταν οριστικός για το υπόλοιπο της ζωής του.”

— Satoshi Nakamoto

Πολλοί άνθρωποι προσπάθησαν να αλλάξουν τη φύση του Bitcoin. Μέχρι στιγμής όλοι τους απέτυχαν. Ενώ υπάρχει μια ατελείωτη θάλασσα από Forks(παρακλάδια) και Altcoins, το δίκτυο του Bitcoin εξακολουθεί να κάνει τη δουλειά του, ακριβώς όπως την έκανε όταν ο πρώτος κόμβος συνδέθηκε στο δίκτυο. Μακροπρόθεσμα, τα Altcoins δεν θα έχουν καμία σημασία. Τα forks τελικά θα λιμοκτονήσουν και θα πεθάνουν. Το Bitcoin είναι αυτό που έχει σημασία. Όσο η θεμελιώδης κατανόηση των μαθηματικών ή/και της φυσικής δεν αλλάξει, το Bitcoin Honeybadger θα συνεχίσει να αδιαφορεί.

“Το Bitcoin είναι το πρώτο παράδειγμα μιας νέας μορφής ζωής. Ζει και αναπνέει στο διαδίκτυο. Ζει επειδή μπορεί να πληρώσει τους ανθρώπους για να το κρατήσουν ζωντανό. […] Δεν μπορεί να αλλαχθεί. Δεν μπορείς να λογομαχήσεις μαζί του. Δεν μπορεί να παραβιαστεί. Δεν μπορεί να αλλοιωθεί. Δεν μπορεί να σταματήσει. […] Εάν ένας πυρηνικός πόλεμος κατέστρεφε αύριο τον μισό μας πλανήτη, εκείνο θα συνέχιζε να ζει, αναλλοίωτο.“

— Ralph Merkle

Η καρδιά του δικτύου του Bitcoin θα συνεχίσει να χτυπάει ακόμα και όταν θα έχουν σταματήσει πια οι δικές μας.

Η συνηδειτοποίηση των παραπάνω με έκανε να αλλάξω πολύ περισσότερο απ’ όσο θα μπορούσαν ποτέ τα περασμένα μπλοκ του Bitcoin Blockchain. Μου άλλαξε την προτίμησή μου για το χρόνο, την κατανόησή μου για τα οικονομικά, τις πολιτικές μου απόψεις και τόσα πολλά άλλα. Μπορεί ακόμα και να αλλάξει την διατροφή των ανθρώπων. Εάν όλα αυτά σας ακούγονται τρελά, είστε σε καλή παρέα. Όλα αυτά είναι τρελά, κι όμως συμβαίνουν.

Το Bitcoin μου έμαθε ότι δεν θα αλλάξει. Εγώ θα αλλάξω.

Through the Looking-Glass

Down the Rabbit Hole


Μάθημα 2: Η σπανιότητα της σπανιότητας

Αρκετά — ελπίζω να μην μεγαλώσω άλλο…

Σε γενικές γραμμές, η πρόοδος της τεχνολογίας φαίνεται να κάνει τα πράγματα πιο άφθονα. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα να απολαύσουν προϊόντα που παλαιότερα θεωρούνταν πολυτέλεια. Σύντομα, όλοι θα ζούμε σαν βασιλιάδες. Οι περισσότεροι από εμάς ήδη το κάνουν. Όπως έγραψε και ο Peter Diamandis στο Abundance: “Η τεχνολογία είναι ένας μηχανισμός που απελευθερώνει πόρους. Μπορεί να μετατρέψει το σπάνιο σε άφθονο.“

Το Bitcoin, μια προηγμένη τεχνολογία από μόνη της, σπάει αυτή την τάση και δημιουργεί ένα νέο αγαθό που είναι πραγματικά σπάνιο. Κάποιοι ακόμη ισχυρίζονται ότι είναι ένα από τα πιο σπάνια πράγματα στο σύμπαν. Η προσφορά δεν μπορεί να πληθωριστεί, όσο κόπο και αν δαπανήσει κάποιος στην προσπάθεια δημιουργίας περισσότερων.

“Μόνο δύο πράγματα είναι πραγματικά σπάνια: ο χρόνος και τα bitcoin.”

— Saifedean Ammous

Παραδόξως, τα κάνει όλα αυτά μέσω ενός μηχανισμού αντιγραφής. Οι συναλλαγές μεταδίδονται, τα blocks προωθούνται, το διανεμημένο Ledger/βιβλίο ταμείου — καλά το μαντέψατε — διανέμεται. Όλα αυτά είναι απλά κομψά συνώνυμα της αντιγραφής. Το Bitcoin αντιγράφει τον ευατό του σε όσο το δυνατόν περισσότερους υπολογιστές μπορεί, μέσω της παροχής κινήτρων σε άτομα που τρέχουν τα δικά τους Full Nodes και εξορύσσουν νέα block.

Όλο αυτό το σύστημα αντιγραφής δουλεύει θαυμάσια μεταξύ του σε μία συντονισμένη προσπάθεια να παραχθεί σπανιότητα.

Σε μια εποχή αφθονίας, το Bitcoin μου έμαθε τι σημαίνει πραγματική σπανιότητα.

Through the Looking-Glass

Down the Rabbit Hole


Μάθημα 3: Αναπαραγωγή και τοπικότητα

Στη συνέχεια ακούστηκε μια θυμωμένη φωνή — το κουνέλι — “Πατ, Πατ! Που είσαι;”

Πέρα από την κβαντική μηχανική, η τοπικότητα δεν αποτελεί ζήτημα στον φυσικό κόσμο. Η ερώτηση “Πού είναι το Χ;” μπορεί να απαντηθεί με τρόπο που βγάζει νόημα, ανεξάρτητα αν το Χ είναι ένα άτομο ή ένα αντικείμενο. Στον ψηφιακό κόσμο, το ζήτημα του πού είναι κάτι, είναι δύσκολο αλλά όχι αδύνατον να απαντηθεί. Πού είναι τα e-mail σας, πραγματικά όμως; Μια κακή απάντηση θα ήταν “στο cloud”, το οποίο απλά είναι ο υπολογιστής κάποιου άλλου. Παρ’ όλα αυτά, εάν θέλατε να βρείτε κάθε συσκευή αποθήκευσης που έχει αποθηκευμένα τα μηνύματά σας, θα μπορούσατε, θεωρητικά, να την εντοπίσετε.

Στο Bitcoin, το “που” είναι πραγματικά ένα δύσκολο ερώτημα να απαντηθεί. Πού ακριβώς είναι τα bitcoin σας;

«Άνοιξα τα μάτια μου, κοίταξα γύρω μου και ρώτησα την αναπόφευκτη, την παραδοσιακή, την θλιβερά τετριμμένη μετεγχειρητική ερώτηση: «Πού είμαι;»

Daniel Dennett

Το πρόβλημα είναι διττό: Κατ’ αρχάς, το κατανεμημένο ledger κατανέμεται μέσω πλήρης αναπαραγωγής, που σημαίνει ότι το ledger βρίσκεται παντού. Δεύτερον, δεν υπάρχουν bitcoins. Όχι μόνο από φυσικής άποψης, αλλά και από τεχνικής.

Το Bitcoin καταγράφει ένα σύνολο μη δαπανημένων εξόδων συναλλαγής(unspent transaction outputs), χωρίς να χρειάζεται ποτέ να αναφερθεί σε κάποια οντότητα που αντιπροσωπεύει ένα bitcoin. Η ύπαρξη ενός bitcoin συμπεραίνεται εξετάζοντας το σύνολο των μη δαπανημένων εξόδων συναλλαγής και καλώντας κάθε είσοδο με 100 εκατομμύρια μονάδες βάσης ένα bitcoin.

“Πού βρίσκεται, αυτή τη στιγμή, υπό μεταφορά; […] Πρώτον, δεν υπάρχουν bitcoins. Πραγματικά δεν υπάρχουν. Απλά δεν υφίστανται. Υπάρχουν καταχωρήσεις στο ledger, σε ένα ledger που διαμοιράζεται […] Δεν υπάρχουν σε κάποια φυσική τοποθεσία. Ουσιαστικά, το ledger υπάρχει σε κάθε φυσική τοποθεσία. Η γεωγραφία δεν έχει νόημα εδώ — δεν πρόκειται να σε βοηθήσει στην ανακάλυψη της πολιτικής σου.”

— Peter Van Valkenburgh

Τελικά, τι πραγματικά κατέχεις όταν λες “έχω ένα bitcoin” εάν δεν υπάρχουν bitcoins; Λοιπόν, θυμάσαι όλες αυτές τις παράξενες λέξεις που αναγκάστηκες να γράψεις όταν χρησιμοποίησες το πορτοφόλι σου; Όπως αποδεικνύεται, οι μαγικές αυτές λέξεις είναι τελικά αυτό που κατέχεις: ένα μαγικό ξόρκι που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να προσθέσεις μερικές καταχωρήσεις στο δημόσιο ledger — τα κλειδιά για να “μετακινήσεις” κάποια bitcoins. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, ουσιαστικά, τα ιδιωτικά σου κλειδιά είναι τα bitcoins σου. Αν νομίζεις ότι τα έχω βγάλει όλα αυτά από το μυαλό μου, μην διστάσεις να μου στείλεις τα ιδιωτικά σου κλειδιά.

Το Bitcoin μου έμαθε ότι η τοπικότητα δεν είναι μία απλή υπόθεση.

Through the Looking-Glass

Down the Rabbit Hole


Μάθημα 4: Το πρόβλημα της ταυτότητας

“Ποιά είσαι?” είπε η κάμπια.

Ο Νικ Κάρτερ, σαν φόρο τιμής στο κείμενο του Thomas Nagel “ What is it like to be a bat”, έγραψε ένα εξαιρετικό άρθρο το οποίο απαντά στην ακόλουθη ερώτηση: What is it like to be a bitcoin? Με έξοχο τρόπο δείχνει ότι τα ανοικτά, δημόσια blockchain γενικότερα, και πιό συγκεκριμένα το Bitcoin, υποφέρουν υπό το ίδιο αίνιγμα με το πλοίο του Θησέα: ποιο Bitcoin είναι το πραγματικό Bitcoin;

“Παρατηρήστε μόνο πόσο μικρή παραμονή έχουν τα διάφορα συστατικά μέρη του Bitcoin. Ολόκληρος ο κώδικας βάσης έχει αναθεωρηθεί, τροποποιηθεί και επεκταθεί έτσι ώστε να μοιάζει ελάχιστα πια με την αρχική του έκδοση. […] Το μητρώο στο οποίο αναγράφεται το ποιός κατέχει τι, το ίδιο το ledger δηλαδή, είναι ουσιαστικά το μοναδικό επιμένων χαρακτηριστικό του δικτύου […]

Για να μπορέσει να θεωρηθεί κάτι πραγματικά πως δεν έχει ηγέτες, πρέπει να ξεχάσει κανείς την εύκολη λύση της ύπαρξης μιας οντότητας που μπορεί να χαρακτηρίζει μία αλυσίδα ως την μόνη αποδεκτή.“

— Nic Carter

Φαίνεται ότι η πρόοδος της τεχνολογίας μας υποχρεώνει να πάρουμε αυτά τα φιλοσοφικά ζητήματα στα σοβαρά. Αργά ή γρήγορα, τα αυτοκατευθυνόμενα αυτοκίνητα θα χρειαστεί να αντιμετωπίσουν πραγματικές εκδοχές του προβλήματος του τρόλεϊ, αναγκάζοντάς τα να λάβουν ηθικές αποφάσεις σχετικά με το ποιές ζωές έχουν σημασία και ποιές όχι.

Τα κρυπτονομίσματα, ειδικά από τo πρώτο αμφιλεγόμενο hard-fork, μας ωθούν να σκεφτούμε και να συμφωνήσουμε σχετικά με τη μεταφυσική της ταυτότητας. Είναι ενδιαφέρον, ότι τα δύο μεγαλύτερα παραδείγματα που έχουμε μέχρι στιγμής έχουν οδηγήσει σε δύο διαφορετικές απαντήσεις. Την 1η Αυγούστου 2017, το Bitcoin χωρίστηκε σε δύο στρατόπεδα. Η αγορά αποφάσισε ότι η αναλλοίωτη αλυσίδα είναι το αυθεντικό Bitcoin. Ένα χρόνο νωρίτερα, στις 25 Οκτωβρίου 2016, το Ethereum χωρίστηκε σε δύο στρατόπεδα. Η αγορά αποφάσισε ότι η αλλοιωμένη αλυσίδα είναι το αρχικό Ethereum.

Ύπο σωστή αποκέντρωση, τα ερωτήματα που θέτει το Πλοίο του Θησέα θα πρέπει να απαντώνται διαρκώς για όσο διάστημα υπάρχουν αυτά τα δίκτυα μεταφοράς αξίας.

Το Bitcoin μου έμαθε ότι η αποκέντρωση και η ταυτότητα δεν συνάδουν μεταξύ τους.

Down the Rabbit Hole


Μάθημα 5: Μία άψογη σύλληψη

“Δεν έχουν πια κεφάλια,” απάντησαν φωναχτά οι στρατιώτες…

Όλοι αγαπούν μια καλή ιστορία. Η ιστορία γέννησης του Bitcoin είναι συναρπαστική και οι λεπτομέρειες αυτού είναι πιο σημαντικές από ό,τι μπορεί να σκέφτεται κανείς αρχικά. Ποιος είναι ο Satoshi Nakamoto; Ήταν ένα άτομο ή μια ομάδα ανθρώπων; Ήταν γυναίκα; Εξωγήινος χρονοταξιδιώτης ή προηγμένο AI; Αφήνωτας στην άκρη τις εξωπραγματικές θεωρίες, πιθανότατα δεν θα μάθουμε πότε. Και αυτό είναι σημαντικό.

Ο Satoshi επέλεξε να είναι ανώνυμος. Φύτεψε τον σπόρο του Bitcoin. Παρέμεινε για αρκετό καιρό για να βεβαιωθεί ότι το δίκτυο δεν θα πεθάνει στη βρεφική ηλικία του. Και τότε εξαφανίστηκε.

Κάτι που θα μπορούσε να φανεί ως ένα περίεργο κόλπο ανωνυμίας είναι ειλικρινά κρίσιμο για ένα πραγματικά αποκεντρωμένο σύστημα. Κανένας κεντρικός έλεγχος. Καμία κεντρική αρχή. Κανένας εφευρέτης. Κανείς που μπορεί να εκδιωχθεί, να βασανισθεί ή να εκβιασθεί. Μια άψογη σύλληψη της τεχνολογίας.

“Ένα από τα σπουδαιότερα πράγματα που έκανε ο Satoshi, ήταν να εξαφανιστεί.”

— Jimmy Song

Από την ημέρα γέννησης του Bitcoin μέχρι σήμερα έχουν δημιουργθεί χιλιάδες άλλα κρυπτονομίσματα. Κανένας από αυτούς τους κλώνους δεν έχει την ιστορία γέννησής του. Εάν θέλετε να αντικαταστήσετε το Bitcoin, θα πρέπει να υπερβείτε την ιστορία γέννησής του. Σε έναν πόλεμο ιδεών, οι αφηγήσεις καθορίζουν την επιβίωση.

“Ο χρυσός μορφοιήθηκε πρώτα ως κόσμημα και χρησιμοποιήθηκε ως μέσο ανταλλαγής πάνω από 7.000 χρόνια πριν. Η μαγευτική λάμψη του χρυσού οδήγησε στο να θεωρηθεί δώρο από τους θεούς. “

— Gold: The Extraordinary Metal

Όπως και ο χρυσός στην αρχαιότητα, το Bitcoin μπορεί να θεωρηθεί δώρο από τους θεούς. Σε αντίθεση με τον χρυσό, η προέλευση του Bitcoin παραείναι ανθρώπινη. Και αυτή τη φορά, γνωρίζουμε ποιοί είναι οι θεοί ανάπτυξης και συντήρησης: άνθρωποι σε όλο τον κόσμο, ανώνυμοι ή μη.

Το Bitcoin μου έμαθε ότι οι αφηγήσεις είναι σημαντικές.

Down the Rabbit Hole


Μάθημα 6: Η δύναμη του ελεύθερου λόγου

“Με συγχωρείτε?” είπε το ποντίκι, συνοφριώνοντας, αλλά πολύ ευγενικά, “μιλήσατε;”

Το Bitcoin είναι μια ιδέα. Μια ιδέα η οποία, στη σημερινή της μορφή, είναι η εκδήλωση ενός μηχανήματος που λειτουργεί καθαρά με κείμενο. Κάθε πτυχή του Bitcoin είναι κείμενο: Το whitepaper είναι κείμενο. Το λογισμικό που εκτελείται από τους κόμβους του είναι κείμενο. Το ledger είναι κείμενο. Οι συναλλαγές είναι κείμενο. Τα δημόσια και ιδιωτικά κλειδιά είναι κείμενο. Κάθε πτυχή του Bitcoin είναι κείμενο και ως εκ τούτου ισοδυναμεί με ομιλία.

“Το Κογκρέσο δεν θα θέσει κανένα νόμο για τη θέσπιση ή τον περιορισμό της δημιουργίας θρησκείας ή για περιορισμό της ελευθερίας του λόγου, του Τύπου ή τον περιορισμό του δικαιώματος του λαού να συγκεντρώνεται ειρηνικά και να ζητάει από την κυβέρνηση την αποκατάσταση των παραπόνων του.”

— First Amendment to the United States Constitution

Παρόλο που δεν έχει δοθεί ακόμα η τελική μάχη των Κρύπτο-Πολέμων, θα είναι πολύ δύσκολο να ποινικοποιηθεί μια ιδέα, πόσο μάλλον μια ιδέα που βασίζεται στην ανταλλαγή μηνυμάτων κειμένου. Κάθε φορά που μια κυβέρνηση επιχειρεί να απαγορεύσει το κείμενο ή την ομιλία, κατηφορίζουμε μια πορεία παραλογισμού, η οποία αναπόφευκτα οδηγεί σε αποτροπιασμούς όπως οι παράνομοι αριθμοί και οι παράνομοι πρώτοι αριθμοί.

Όσο υπάρχει ένα μέρος του κόσμου όπου ο λόγος είναι ελεύθερος, με την έννοια της Ελευθερίας, τόσο το Bitcoin είναι ασταμάτητο.

“Δεν υπάρχει κανένα σημείο σε οποιαδήποτε συναλλαγή του Bitcoin όπου το Bitcoin παύει να είναι κείμενο. Όλα είναι κείμενο, όλη την ώρα. […]

Το Bitcoin είναι κείμενο. Το Bitcoin είναι ομιλία. Δεν μπορεί να ρυθμιστεί σε μια ελεύθερη χώρα όπως οι ΗΠΑ με εγγυημένα αναφαίρετα δικαιώματα και ένα First Amendment που αποκλείει ρητά την κρατική εποπτοία στην δημοσίευση.“

— Beautyon

Το Bitcoin μου έμαθε ότι σε μια ελεύθερη κοινωνία, η ελευθερία του λόγου και το ελεύθερο λογισμικό είναι ασταμάτητα.

Through the Looking-Glass

Down the Rabbit Hole


Μάθημα 7: Τα όρια της γνώσης

Κάτω, κάτω, κάτω. Δεν θα τελείωνε ποτέ αυτή η πτώση;

Η είσοδος στο Bitcoin είναι μια συγκλονιστική εμπειρία. Νόμιζα ότι ήξερα πράγματα. Νόμιζα ότι ήμουν μορφωμένος. Νόμιζα ότι τουλάχιστον ήξερα την πληροφορική μου. Την μελετώ εδώ και χρόνια, οπότε θα πρέπει να γνωρίζω τα πάντα για τις ψηφιακές υπογραφές, τα hashes, την κρυπτογράφηση, τη λειτουργική ασφάλεια(OPSEC) και τα δίκτυα, σωστά;

Λάθος.

Η εκμάθηση όλων των βασικών στοιχείων που κάνουν το Bitcoin να λειτουργεί είναι δύσκολη. Η πλήρης κατανόησή τους είναι οριακά αδύνατη.

“Κανείς δεν έχει βρει το τέλος του λαγουμιού του Bitcoin.”

— Jameson Lopp

Η λίστα με τα βιβλία που θέλω να διαβάσω επεκτείνεται πιο γρήγορα απ’ ότι θα μπορούσα να τα διαβάσω. Η λίστα με τις επιστημονικές δημοσιεύσεις και τα άρθρα για ανάγνωση είναι σχεδόν ατελείωτη. Υπάρχουν περισσότερα podcast για όλα αυτά τα θέματα από ό,τι θα μπορούσα ποτέ να ακούσω. Σε κάνει πραγματικά πιό ταπεινό. Επιπλέον, το Bitcoin εξελίσσεται και είναι σχεδόν αδύνατον να παραμείνεις ενήμερος με τον επιταχυνόμενο ρυθμό καινοτομίας. Δεν έχει καθαρίσει ακόμα το πεδίο στο επίπεδο του πρώτου στρώματος, και άτομα έχουν ήδη χτίσει το δεύτερο στρώμα και εργάζονται στο τρίτο.

Το Bitcoin μου έμαθε ότι ξέρω πολύ λίγα για σχεδόν οτιδήποτε. Μου έμαθε ότι αυτό το λαγούμι είναι απύθμενο.

Through the Looking-Glass

Down the Rabbit Hole


Για το Κεφάλαιο ΙΙ: Οικονομικά, κάντε κλικ εδώ

Published in21 Lessons